Over het Gesualdo Consort Amsterdam

Carlo Gesualdo da Venosa (c.1561-1613) is de naamgever van het madrigaalensemble dat door Harry van der Kamp in de tachtiger jaren van de vorige eeuw werd opgericht.

Deze Napolitaanse edelman is de auteur van een experimenteel oeuvre waarin hij speurde naar steeds weer nieuwe expressiemiddelen. Door ritmische en vooral ook harmonische vernieuwingen (chromatiek, enharmonie) heeft hij een buitengewoon persoonlijk uitdrukkingsniveau weten te bereiken.

Gesualdo staat als een poortwachter tussen de oude muzikale stijl (prima prattica) en de nieuwe stijl (seconda prattica), een duidelijke overgang in de muziekgeschiedenis die zich rond 1600 afspeelde. Als Janusfiguur overziet hij dat wat zich in het verleden afspeelde en blikt hij tegelijkertijd in de toekomst, daarbij tot op de dag van heden vele eigentijdse componisten inspirerend.

REPERTOIRE

Het Gesualdo Consort Amsterdam wil deze bijzondere expressiviteit nastreven in haar programmering, maar ook in de uitvoering ervan. Het totale madrigaaloeuvre van de 16e en 17e eeuw behoort tot het repertoire van het Gesualdo Consort Amsterdam, maar ook de overige genres (motetten, missen, cantates) krijgen ruimschoots aandacht.

Op de programma’s van het Gesualdo Consort Amsterdam verschijnen vele Italiaanse componisten (Gesualdo, Monteverdi, Luzzaschi, Wert, D’India, Pecci, Lacorcia, Fontanelli, Cavalieri, Alessandro Scarlatti, Caldara, Michelangelo Rossi), maar ook Duitse componisten als J.S. Bach, C.Ph.E. Bach, Franz Tunder, Georg Böhm, Matthias Weckmann, Nicolaus Bruhns (van de laatste vier werden de complete vocale werken uitgevoerd). De laatste jaren staat ook de grote Nederlandse componist Jan Pieterszoon Sweelinck veelvuldig op het programma.

Waar mogelijk worden verbindingen gelegd naar muziek van latere eeuwen, zoals Gesualdo – Stravinsky, Monteverdi – Hindemith enz. Ook hebben diverse componisten werken aan het Gesualdo Consort Amsterdam opgedragen.

OP HET PODIUM

Het Gesualdo Consort Amsterdam treedt op in wisselende samenstelling met handhaving van een kern van zangers rond ensembleleider Harry van der Kamp, en waar nodig uitgebreid met instrumenten. 
Tot de kern van het ensemble horen zangers als Stephanie Petitlaurent (sopraan), Nele Gramß (sopraan), Marnix De Cat (altus), Charles Daniels (tenor), Harry van Berne (tenor) en Harry van der Kamp (bas). Reacties in de pers dichten het Gesualdo Consort Amsterdam een buitengewoon affectrijke expressiviteit toe in combinatie met een perfecte intonatiekunst.

Het Gesualdo Consort Amsterdam trad op in grote delen van Europa; het toerde door Spanje, Oostenrijk en Finland, trad op in Frankrijk, België, Zweden, Duitsland en Israël, gaf concerten in de Festwochen der Alten Musik Innsbruck, Musikfest Bremen (Brahms’ Zigeunerlieder met het Zigeunerensemble Roby Lakatos), Festival Resonanzen Wien, Dollard Festival, Ambronay Festival, Festival van Vlaanderen, Holland Festival Oude Muziek Utrecht, Bach-Fest Leipzig, Musica Sacra Maastricht, Festival Santander e.a.

OP CD

In het opnamebeleid van het Gesualdo Consort Amsterdam wordt veel belang gehecht aan repertoire dat op cd nog niet te beluisteren is. Zo werden de complete Lamentationes Jeremiae Prophetae van Emilio de Cavalieri (c1550-1602) als wereldpremière uitgebracht (2 cd-set, Sony, cat.nr. 89925) en vormt Scipione Lacorcia’s (fl1590-1620) derde madrigaalboek het centrum van een wereldwijd geprezen cd onder de titel Musica Vulcanica (Sony cat.nt. 82876811832, Edison nominatie 2007). De cd-opname van Gesualdo’s eerste drie madrigaalboeken (CPO 2 cd-set, cat.nr. 777138-2) werd door The Gramophone een mijlpaal in de Gesualdo-discografie genoemd. Een wereldpremière van werken van C.Ph.E. en J.S. Bach kreeg de Echo Klassik Preis 2006 (Sony, cat.nr. 82876705432).

SWEELINCK

Bijzondere aandacht gaat momenteel uit naar het meerjarige project Het Sweelinck Monument, de registratie van de complete vocale werken van Jan Pieterszoon Sweelinck, welke voor het overgrote deel nooit eerder zijn opgenomen. Dit Nationaal Monument in Muziek is uitgebracht in een luxe, gelimiteerde en genummerde, Nederlandstalige boek-cd editie op het Spaanse label GLOSSA (6 cd-boeken; 17 cd’s). Deze bijzondere en unieke uitgave is inmiddels bekroond met twee Edisons Klassiek. In 2009 viel het eerste cd-boek uit de serie, De Wereldlijke Werken, in de prijzen, terwijl in 2011 in de categorie ‘Het Document’ de gehele serie werd gelauwerd.

In oktober 2010 werd Het Sweelinck Monument gepresenteerd aan Koningin Beatrix in de Oude Kerk te Amsterdam, Sweelincks enige en levenslange werkplek, en ook zijn laatste rustplaats. Bij die gelegenheid werd Harry van der Kamp benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. In 2012 mocht het Gesualdo Consort Amsterdam het Koninginnedagconcert verzorgen in de balzaal van Paleis Noordeinde. Het concert, waarvan een TV-registratie is gemaakt, stond geheel in het teken van Sweelinck ter gelegenheid van zijn 450ste geboortejaar. NTR Podium maakte een documentaire over Sweelinck, het Gesualdo Consort Amsterdam en de tot standkoming van het Koninginnedagconcert.